Zabawki dla dzieci kojarzone są przede wszystkim z plastikiem, jednak pozbywanie się ich to coś więcej niż wrzucenie do kontenera. Większość z nich posiada złożone konstrukcje łączące ze sobą metal, tworzywa sztuczne lub elektronikę. Taka mieszanka stanowi wyzwanie dla systemów segregacji odpadów. Najczęstszym błędem jest wrzucanie wszystkich zabawek do pojemnika o żółtym kolorze. Pluszowego misia, czy gumowej kaczuszki nie wykonano z tego samego materiału co np. opakowania po jogurcie . Jeśli trafią do niewłaściwego pojemnika, zanieczyszczą odpady, a to dodatkowo wygeneruje koszty oraz obciąży środowisko. Warto zatem poznać zasady segregacji starych zabawek dla dzieci do odpowiednich śmietników i puntów zbioru odpadów.

Gdzie wyrzucać plastikowe zabawki? Zasady segregacji

System rozdzielania śmieci w Polsce skonstruowano tak, aby przede wszystkim recyklingowi zostały poddane odpady opakowaniowe. Chociaż zabawki wykonuje się z podobnych materiałów, co np. butelka, często zawierają domieszki innych substancji, barwniki albo stabilizatory, wymagające użycia innej technologii niż te używane do odzysku standardowych opakowań. 

Kiedy wybrać żółty pojemnik (metale i tworzywa sztuczne)?

Przedmioty możesz wrzucić do tego kontenera, jeśli spełniają dwa warunki:

• Zabawkę wykonano z czystego tworzywa, bez śrubek, gumy, mechanizmów czy elektroniki.
• Jest to mały gabaryt, czyli np. plastikowa foremka do piasku, klocki.

Kiedy wyrzucać do czarnego pojemnika (odpady zmieszane)?

To miejsce odpowiednie dla zabawek wielomateriałowych. Części elementów nie można rozłożyć w sortowni, więc zaliczane są do odpadów resztkowych, czyli takich posiadających:

• Gumowe części
• Metalowe osie i śrubki
• Sztuczne włosy albo materiał
• Nierozłączne elementy z minimum dwóch tworzyw

Gdzie wyrzucić zabawki elektroniczne?

Zasada jest bardzo prosta: każda zabawka zasilana bateriami, kablem lub akumulatorem zaliczana jest prawnie do elektroodpadów (ZSEE). Wszelkiego rodzaju grające autka, pluszaki, roboty interaktywne po wrzuceniu do zwykłego kosza zostają śmieciami niebezpiecznymi. Takich zabawek nie należy wyrzucać do czarnych ani do żółtych pojemników. Do wyboru masz inne legalne i bezpieczne opcje:

• Pojemniki na elektrośmieci – najczęściej można je spotkać w marketach, sklepach RTV/AGD, a także galeriach handlowych. Możesz wrzucać do nich przedmioty elektryczne nieprzekraczające 25 cm.
• Wielkopowierzchniowe sklepy – przy zakupie nowej zabawki o podobnych funkcjach możesz nieodpłatnie zostawić starą. Sprzedawca ma obowiązek przyjąć ją od Ciebie zgodnie z zasadą 1 za 1 (ustawa o ZSEE). Gdy mówimy o sklepach RTV/AGD o metrażu większym niż 400 m² masz możliwość oddania ich bez konieczności dokonywania zakupu.
• PSZOK – jeśli jesteś mieszkańcem gminy, to bezpłatna opcja na pozbycie się odpadów. Ta placówka legalnie i bezpiecznie zutylizuje wszelkie urządzenia elektroniczne. Możesz tam również zostawić śmieci wielkogabarytowe.

Ważne: Bez względu na to, w jakim punkcie zostawiasz zabawki, wyjmij z nich baterie albo akumulatory. To konieczne, ponieważ zużyte ogniwa stanowią odpady niebezpieczne, wymagające wyrzucenia do dedykowanych pojemników. Prawidłowe zlikwidowanie ich nie jest tylko kwestią dbania o środowisko, ale także sposobem uniknięcia wysokich kar finansowych (mandat do 5000 zł).

Gdzie można oddać zabawki?

Zanim podejmiesz decyzję o wyrzuceniu przedmiotów swojej pociechy, pomyśl, czy jakieś inne dziecko mogłoby się jeszcze nimi pobawić? Drugie życie dane niepotrzebnym rzeczom to najlepsza forma dbałości o ekologię. Istnieje naprawdę wiele alternatyw dla śmietnika, warto więc rozważyć wszystkie opcje:

• Miejscowe świetlice i placówki opiekuńcze – wiele domów dziecka, a także szpitalnych oddziałów dziecięcych wymaga doposażenia. Warto jednak poprzedzić swoją wizytę telefonem, by zapytać o wymogi sanitarne. Dana placówka może również nie mieć miejsca na przyjęcie przedmiotów.
• Fundacje/organizacje charytatywne – świetnym wyborem będzie kontakt z Caritasem, MOPS-em albo PCK. Takie placówki wspierają rodziny w trudnej sytuacji materialnej oraz uchodźców. Okresowo takie miejsca organizują zbiórki darów (np. w okresie przedświątecznym).
• Sklepy charytatywne lub kiermasze – coraz częściej spotykane w polskich miastach i szkołach. Przekazane zabawki sprzedawane są za symboliczną kwotę, a cały dochód przeznacza się na cel charytatywny (np. leczenie chorych, wpłata pieniędzy dla schroniska/fundacji prozwierzęcej).
• Social media, grupy sąsiedzkie, aplikacje sprzedażowe –  grupy typu „Oddam, kupię, zamienię” czy „Uwaga śmieciarka jedzie”, są popularne wśród lokalnych społeczności, np. mieszkańców osiedla. To najszybszy sposób pozbycia się rzeczy. Po zamieszczeniu ogłoszenia rzeczy te szybko znajdują nowych właścicieli. Dobrym rozwiązaniem jest też aplikacja Vinted. Dzięki obowiązującym tam zasadom i ochronie kupujących/sprzedających znacznie łatwiej, a przede wszystkim bezpieczniej sprzedawać stare rzeczy. 

Dlaczego drugie życie jest lepsze niż recykling?

W dbaniu o środowisko powinniśmy kierować się zasadą tzw. 3R: Reduce (Ograniczaj), Reuse (Użyj ponownie), Recycle (Recyklinguj). 

• Ograniczenie recyklingu – utylizacja to ostateczność, ponieważ ponowne przetwarzanie zużywa wodę i energię.
• Ponowne użycie – oddając zabawkę albo inny przedmiot ograniczasz potrzebę produkcji kolejnej rzeczy, a przy okazji uczysz młode pokolenia szacunku do tego, co mamy oraz empatii dla drugiego człowieka. Przy okazji stanowi 0% emisji i 100% wartości użytkowej.

Jak segregować i oddawać zabawki?

Właściwa segregacja może być łatwa oraz przyjemna, dlatego stworzyliśmy szybką ściągę ułatwiającą podział starych zabawek, abyście razem z dzieckiem wiedzieli, jaką podjąć decyzję:

Prawidłowy recykling zużytych zabawek to nie tylko posprzątany pokój dziecięcy, ale także dbanie o ekologię. Obojętnie, czy wybierzesz oddanie autka potrzebującemu chłopcu, czy wyrzucisz podartą maskotkę do odpowiedniego kosza – Twoje działania mają realny wpływ na lepszą przyszłość dla siebie i swoich dzieci. Dzięki stosowaniu tych prostych zasad unikniesz błędów segregowania, ale również pomożesz starym przedmiotom otrzymać nowe życie.